1 - مغز كه با معده به وسيلهء پيهاى زياد و با روده‌ها ارتباط دارد ، در بيمارى معده شراكت كند . بيمارىهاى صرع يا تشنّج ، يا ماليخوليا ، احتمال دارد بر بيمار روى آورند . يا اگر مغز دستى در بيمارى معده داشته باشد ، ممكن است چشم بيمار آسيب بيند ، به‌طورى كه شبح پشه‌سانهاى ريز و درشت و تار تارتنك و دود و مه را پيش چشم خود بيند . 2 - اگر قلب در بيمارى معده سهم داشته باشد . الف - از درد طاقت‌فرسايى - كه نتيجهء ورم داخل معده است - بيمار غش مىكند . ب - يا شايد درد شديد از ورم معده نباشد و معده از سببى ديگر به درد آمده باشد و سبب غش شود . 3 - يا معده از سرماى شديد يا گرماى شديد يا مادهء سمى ناتوان شده است ، و اگر از ناتوانى به حدّى نرسيد كه سبب غش كردن صاحب معده شود ، رنگ‌پريدگى و دلهره و خميازه و لرزه و چندش رخ مىدهد . چنين كسانى كه از ناتوانى معده به دلهره و رنگ پريدن و خميازه و چندش و لرز مبتلا مىشوند ، به فرمودهء بقراط اگر شراب نيم‌به‌نيم ، يعنى نيمه آب و نيمه‌شراب باهم مخلوط بخورند شفا يابند ، زيرا چنين شراب مخلوط با آب هم پاك‌ساز است و هم شست‌وشودهنده و هم نيروبخش معده است . 4 - ممكن است در واكنشهاى روانى كه براى انسان رخ دهد ، معده - كه بسيار حساس است - از كمترين سببى آسيب بيند و به صرع و تشنّج دارندهء معده بينجامد ؛ چنين انسانى كه چنين معدهء بسيار حساس دارد از كمترين سببى ، همانند ، خشم ، روزه ، اندوهگينى و كمترين سببى كه خلط را به جنبش درآورد آزار بيند . اگر از اثر واكنش روانى خلط مرارى گزنده به دهانهء معده برسد ، از حسّاسيتى زياد كه دهانهء معده دارد شدّت آزار به حدّى مىرسد كه دارندهء معده به صرع مبتلا مىشود و غش مىكند و متشنّج مىشود . زيرا در اين حالت مغز در آسيب‌رسانى با دهانهء معده شركت كرده است . انسانى كه دهانهء معدهء ضعيف و حسّاس دارد ، در پذيرش بيماريهاى معده‌اى حالش حال دهانهء معده است . منظور اين است اگر انسان باوجود ناتوانى دهانهء معده ، زياد از حدّ بخورد و زياد از حدّ شراب بنوشد ، يا در جماع كردن از حدّ اعتدال بگذرد ، يا به تشنج گرفتار آيد ، يا صرعى مىشود . چنين بيمارانى اگر برآوردهء تره‌اى ( گندنايى ) يا زنگارى از راه دهان برآورند نجات يابند . اين احتمال نيز وجود دارد كه از پر شدن بىرويهء خوراك به خواب بدون اراده و درازمدت ( مرگ دروغين ) گرفتار شوند و تا قى نكنند هشيار نمىشوند . ممكن است به جاى مرگ دروغين به بيمارى ماليخولياى مرارى مبتلا شوند و افكار و رؤياهاى تباه گريبان‌گير آنان شود . اين را نيز بدان ! كه اگر بيمارى معده زياد طول بكشد ، تاروپود بافتهء پرزه رگهاى معده سست و